ÖNE ÇIKANLAR :
İSTANBUL13°C
Az Bulutlu

YAZARLAR

Her önüne geleni, üstelik haber…

Sırrı Er

11 Şubat 2013 Pazartesi 00:52
  • A
  • A

Geçen Cuma TGRT Haber’de sevgili Fuat Kozluklu, “Artı Eksi Gündem” programına lütfetti konuk oldum. Dilimizdeki bozulmayı ve Türkçeyi doğru konuşmanın önemi üzerinde durduk. Kozluklu, mütevazı, kendisiyle barışık, işini seven, ömrünü seviyeli işler yapmaya adayan, vatan, millet sevgisiyle dolu bir insan. Başarıları daim olur inşallah.

Televizyon haber ve programlarında spikerlik ve sunuculuk yapmak tahmin ettiğinizden çok zor. Ama günümüzde, birçok meslek dalında olduğu gibi bu güzîde meslek de ayağa düştü. Her önüne geleni, üstelik haber bültenlerine çıkarırsanız, ne haberin inandırıcılığı kalır, ne soru sorma âdâbı ne de Türkçe’nin fazîleti!...

Kamera ve mikrofon başında olmak, seyirciyi, dinleyiciyi bilgilendirmek, yönlendirmek çok önemli ve hassas bir mesele. Son zamanlarda, kamera karşısında olan spiker-sunucular, örneğin bir tanker faciası, trafik kazası veya güvenlik güçlerimizle, teröristlerin çatışma haberini verirken, dilim varmıyor söylemeye; ama utanmadan gülebiliyor. Sevinç ve coşkuyla ilgili haberler ise, beton ya da serumlu bir yüzle sunuluyor.

Canlı yayında haber sunabilmek için, bir spikerde bakın hangi özellikler bulunmalıdır:

-Kültür ve tecrübe.
-Kusursuz bir İstanbul Türkçesi
-İnandırıcı, güven veren ve oturmuş bir ses tonu.
-Haberlerin ağırlığına uygun bir giyim kültürü ve bilinç.
-Güven dolu bir intiba bırakmak için, kesinlikle abartılı bir makyaj ve saç biçiminden uzak durmak.
-Özellikle mimiklerini, beden dilini, doğal, uyumlu ve inandırıcı bir biçimde  aşırı yoruma kaçmadan ölçüsünde kullanabilmek.
-Gerek stüdyodaki konuğuyla, gerekse telefon bağlantısı yapılırken en uygun sorular “kendini seyircinin yerine koyarak” sormak ve konuklara ve katılımcılara karşı ayırım yapmaksızın saygılı bir üslûp takınmak.
-Sağduyulu ve kadirşinâs olmak.
-Seyirci karşısında daima saygılı ve “kendiyle barışık” bir intiba bırakabilmek.
-Bir anda birkaç işi düşünebilme ve gerçekleştirebilme yeteneği.

Ana başlıklarıyla bir haber spikerinde olması gereken özellikler kısaca böyle.
“Evet böyle de, nerede o saygın spikerler?” dediğinizi duyar gibiyim. TRT dahi aynı özeni göstermedikten sonra?!..

Türkçeyi zenginleştirmek veya Türkçenin zenginliğini korumak devletimizin, ailelerimizin, öğretmenlerimizin, gençlerimizin en büyük vazifelerinden biri olmalıdır.

****

Uzunca bir zaman dil ırkçılığı yapılmıştır. Arapça, Farsça diye bin yıldır kullanılan yüzlerce kelime dilden atıldı. Onların boşluğu doldurulamadı. Yerlerini Fransızca, İngilizce kelimeler aldı. Öz Türkçecilik dayatması ile dil fakirleştirildi. Masa başında kelimeler uyduruldu. Fakat uydurma kelimeler tutmadı ve sevilmedi.

****

Birbirinin dilinden anlamak

Biri Türk, biri Arap, biri Acem, biri de Rum, dört kişi yeni arkadaş olmuş, bir yerde oturuyorlardı.

Henüz birbirlerinin dilini de çok iyi bilmiyorlardı. Oradan geçen bir zengin bunlara bir dirhem verdi ve "Yiyecek bir şey alıp karnınızı doyurun" dedi.

Türk olan, "Ben üzüm İsterim" dedi.

Arap olan, "Ben inep severim" diye tutturdu.

Acem olan, "Ben engurdan başkasına razı olmam" dedi.

Rum olan ise, "Bırakın bu saçmalıkları, bu mevsimde en iyi istafil gider" dedi.

Aslında inep, engur, istafil de üzüm demekti ve hepsi aynı şeyi istiyorlardı, fakat birbirlerinin dilini anlamadıkları için anlaşamıyorlardı.

Derken herkes, farklı şey istediğini zannedip kendi söylediği şeyde diretince kavgaya başladılar. Öyle ki, kıyasıya dövüşüyorlardı.

Nihayet akıllı ve dil bilen bir adam onları ayırdı ve her birini tek tek dinledikten sonra gülerek, "Parayı verin, ben hepinizin istediği şeyi size getireceğim" dedi.

Parayı ona verip merakla beklemeye başladılar. Akıllı adam manavdan yeterince üzüm alıp geldi ve hepsini memnun etti.

Herkes birbirinin sevincini görünce aynı şeyi istediklerini anlayıp şaşırdılar ve boşuna kavga edip birbirlerini üzdüklerine hayıflandılar. Böylece arkadaşlar birbirlerini üzdükleri için özür dilediler.

Mesnevî’den

****

Sessiz dereler, solgun ağaçlar, sarı güller
Dillenmiş ağızlarda tutuk dilli gönüller
Faruk Nâfiz Çamlıbel 

http://www.facebook.com/konusmasanati
https://twitter.com/konusmasanati 
w
ww.sirrier.com.tr

YORUM YAZ
Henüz yorum yapılmamış.

Yorum yapmak için üye girişi yapmanız gerekmektedir. Yada Misafir Olarak Yorum Yapabilirsiniz.Üyeliğiniz varsa üye girişi yapabilirsiniz. Yeni üyelik için üyelik formunu kullanabilirsiniz.