ÖNE ÇIKANLAR :
İSTANBUL12°C
Parçalı Bulutlu

YAZARLAR

Yabancılara satış ve istemezuk durumu

Rahmi Akbaş

11 Temmuz 2013 Perşembe 15:11
  • A
  • A

Bir ülkenin gelişmişliği o ülkede yapılan üretim ile doğru orantılıdır. Eğer, o ülkenin üretimi ne kadar çeşitli ise gerçek gelişmişlikte odur. Yani, petrol çıkartarak kazandığınız gelir, tek yönlü bir üretim olduğundan, yeterli gelişmişlik değeri taşımayacaktır.

Sanayi Devrimi ile bir anda ayağa kalkan Avrupa, yeni bir nemalanma bölgesi arayanların yurdu Amerika, çeşitli tip üretim öğeleri ile gelişmişliklerini ortaya koymuşlardır.

Son dönemde, özellikle de Merhum Özal ile başlayan, çeşitli sanayi ve hizmet sektöründeki üretim teşvikleri, Ak Parti iktidarının da olmazsa olmaz unsurlarından biri olmuştur. Ancak, hızla gelişen Türkiye Sanayisi, ne hikmettir ki,  son dönemde, özellikle de Amerikalı fon firmalarının gözdesi haline gelmiştir.

Merhum Bülent Ecevit’i boykot ederek, mal üretmeyen, üreteninde gırtlağına sarılan 79’larda, iktidarın bile değişmesine neden olan özel sektör yapısı, bu satışlarla ‘’İSTEMEZUK’’ pozisyonuna yatacaklar mıdır?

Devletin malı satılıyor diye bas bas bağıran, iki ağaca eylem yapan unsurla, ülkemizin güzide şirketleri tek tek satılırken gıkları çıkmamaktadır.

Peki, 2012-2013 döneminde giderek yoğunlaşan yabancıya şirket satışları ne durumdadır.

AMERİKAN ÖZEL SERMAYE FONU ŞİRKETİ THE CARLYLE GROUP

Bir dönem eski ABD Başkanı George Bush ve eski İngiltere Başbakanı John Major’un da çalıştığı 156 milyar dolarlık Amerikalı The Carlyle Group, bu durumda öne çıkan şirket konumundadır.

Bu şirket Türkiye’de, hastaneden kadın çorabına, denizcilik sektöründen özel okula, uygun bulduğu her şirketi toplama amacındadır. Ortakları da malumdur.  

Amerikan özel sermaye fonu şirketi The Carlyle Group’un Türkiye’de dört yatırımı bulunmaktadır. Bunlar;

Medical Park Hastaneler Grubu'nun bağlı bulunduğu Medical Park Sağlık Hizmetleri A.Ş'nin, yüzde 40'ını satın almıştır.

Penti: Çorap, iç çamaşırı, ev giyim, mayo ve aksesuar pazarında güçlü bir konuma sahip olan Penti’nin yüzde 30 hissesini 130 ila 150 milyon dolar arasında bir bedele satın almıştır.

Bahçeşehir Koleji:Dünya genelinde 148 milyar dolarlık fon yönetimi yapan ve eğitim alanında önemli yatırımları da bulunan Carlyle Grubu,Bahçeşehir Kolejleri’nin yüzde 48 hissesini satın aldı.

TVK Gemicilik:Carlyle daha önce TVK Gemicilik’e yatırım yapmıştı.

SATILAN DİĞER TÜRK FİRMALARI

Türkiye’de kurulmuş birçok Türk firması da, çeşitli şekillerde yabancılara satılmıştır. Bunlar;

BANKACILIK-FİNANS-SİGORTA

Bankacılık sektöründeki en önemli satışlardan biri Eurobank Tekfen'den geldi. Türk-Yunan ortaklı grubunun yeni sahibi, Kuveytli Burganbank oldu. Burganbank, Eurobank Tekfen’in tamamını 355 milyon dolar olan değerleme üzerinden 641 milyon TL'ye anlaştı.

Finansbank, Amerikalı sağlık ve hayat sigortası şirketlerinden Cigna ile Finans Emeklilik şirketinin yüzde 51’inin satışı için ortaklık anlaşması imzaladı. Anlaşma ile Cigna, Finans Emeklilik’in yüzde 51 hissesi için 85 milyon Euro ödeyecek.

Hak Menkul'ün yüzde 95.9 hissesi 20 milyon dolar karşılığında Singapurlu Philip Brokarage firmasına satıldı.

Yapı Kredi Sigortave Yapı Kredi Emeklilik'in hisseleri 1.6 milyar liraya Alman devi Allianz'a satıldı.

Abank’ın yüzde 70.84’ü Katarlı Commercial Bank’a satıldı.

Bir zamanlar Zorlu Grubu'na ait olan ancak 2006 yılında Fransız-Belçika ortaklığı Dexia'ya satılan Denizbank, bu kez de Rusya'nın en büyük bankası Sberbank'a 3.54 milyar dolara satıldı.

Hollandalı Eureko B.V, Garanti Sigorta'nın çoğunluk hissesini satın aldı. Eureko, yüzde 80 hisse için 486 milyon dolar ödedi.

İspanya'nın en büyük sigorta grubu olan Mapfre, Çukurova Grubu'na ait olan Genel Sigorta'yı satın aldı. Mapfre, yüzde 80 hisse için 375 milyon dolar ödeyecek.

Şekerbank'ta üçte bir hisse Kazak bankacılık grubu Turan Alem Securities'e 300 milyon dolar karşılığında satıldı.

TEKSTİL-MAĞAZACILIK-ORGANİZASYON

Amerikalı CVCI Beymen, Boyner’e yatırım yaptı.

Silk & Cashmere’e ortak olan Eastgate Capital ve Yargıcı’nın ortağı Global Investment House ise Körfez’den ortak buldu.

Eurasia Capital Partners’ın liderliğinde, Hollanda Kalkınma Bankası (FMO) ve Balkan Accession Fund’dan (BAF) oluşan konsorsiyum, WENİCE markasının yüzde 50’sine 100 milyon dolara ortak oldu.

İrlanda merkezli KERTEN, çocuk giyim markası BÜCÜRÜK’e ortak oldu.

Türkiye'de DAMAT ve TWEEN markaları ile tanınan ORKA GROUP'un azınlık hisseleri New York merkezli yatırım şirketi INVESTCORP'a satıldı.

KOTON'un yüzde 50’si TURKVEN’in sahibi olduğu Hollanda merkezli Nemo Apparel BV’ye satıldı.

Geçen yıl İstanbul Fuar Hizmetleri'nin yüzde 75'ini alan İngiliz Tarsus Group, şimdi de Life Media Fuarcılık'ın yüzde 70'ini 30 milyon TL'ye aldı.

Sadece Türkiye'nin değil dünyanın da en büyük alışveriş merkezleri arasında bulunan Cevahir Alışveriş Merkezi’nin yüzde 50 hissesi Kuveytli St. Martins Property'e satıldı.

GIDA-İÇECEK

Dünyanın en büyük ikinci bira üreticisi İngiliz SAB Miller, EFES’e ortak oldu. SAB Miller Efes'in yüzde 24 hissesini aldı.

YILDIZ Holding bünyesindeki BELLİNİ GIDA SANAYİ’nin yüzde 50’sine 23.5 milyon dolar karşılığında JAPON NİSSİN FOOD ortak oldu.

Fransız DANONE, Türkiye'nin önde gelen su ve gazlı içecek markalarından SIRMA SU işletmesinin yüzde 50.1 hissesini satın aldı.

KENT GIDA'nın sahibi olan İngiliz Cadbury Schweppes, Türkiye'de 'Falım' ve 'First' Sakızlarıyla Ünlü INTERGUM GRUBU'nu 450 milyon dolara satın almak üzere anlaşma imzaladı.

ENERJİ-ELEKTRONİ-İNTERNET SİTELERİ

Sabancı Holding şirketlerinden ENERJİSA'da ortaklık değişimi oldu. Enerjisa'da Avusturyalı VERBUND yerine ortak olarak ALMAN E.ON geldi. E.ON, Verbund'un yüzde 50 hissesini satın alacak.

Türkiye elektronik güvenlik sistemleri sektörünün önde gelen markalarından PRONET, Londra merkezli girişim sermayesi şirketi CİNVEN'e satıldı.

Türkiye'nin önde gelen spor sitelerinden biri olan Mackolik.Com, PERFORM isimli bir İngiliz şirketi tarafından satın alındı. PERFORM, şirketin yüzde 51'lik hissesi için 40.8 milyon TL nakit ödeme yaptı.

İnternet üzerinden yemek siparişi almak için 11 yıl önce kurulan yemeksepeti.com, dünyanın en büyük 10 yatırım fonundan biri olan AMERİKAN GENERAL ATLANTİC, 44 milyon dolar karşılığında hisse sattı. yemeksepeti.com, daha önce de European Founders Fund’u yüzde 20 ortak almıştı.

Bebek-Anne ve Oyuncak ürünleri satışı yapan online alışveriş sitesi JOKER’i K. Amerika menşeili Actera Partners aldı.

ULAŞIM-LİMAN-KARGO

TAV HAVALİMANLARI HOLDİNG'in yüzde 38'i ve halka açık olmayan TAV Yatırım Holding'in yüzde 49'u Fransız Aéroports de Paris Management şirketine 923 milyon dolar karşılığında satıldı.

LİMAK, İskenderun Limanı'nın yüzde 20'sini Avrupa Yatırım Bankası ile Fransız ve İtalyanlar'ın kamu fonlarının ortak olduğu INFRAMED'e devretti.

ARAS KARGOyabancı ortak aldı. İş Girişim ile Austria Post ve Post International arasında 20 Haziran'da pay satış sözleşmesi imzaladı.İş Girişim, 88.5 milyon lira ödenmiş sermayeye sahip Aras Kargo'da, 17.7 milyon liraya denk gelen yüzde 20 paya sahip bulunuyor.

Suudi Arabistan orjinli SAUDİ OGER, Türk Telekom'un yüzde 10 hissesi için 477 milyon dolar ödedi.

İLAÇ-KOZMETİK

MUSTAFA NEVZAT İLAÇ SANAYİİ’nin yüzde 95.6’lık hissesi, 700 milyon dolar karşılığında ABD’li AMGEN'e satıldı.

FRANSIZ kozmetik devi YVES ROCHER GRUBU, Türkiye’nin köklü kozmetik firması FLORMAR’ın yüzde 51’ini satın aldı.

EİS ECZACIBAŞI İLAÇ, tüketim ürünleri sektöründe faaliyette bulunan EBC Eczacıbaşı-Beiersdorf Kozmetik Ürünler'in yüzde 50 payına sahip olan hissedarı Beiersdorf AG'ye, Eczacıbaşı'na ait yüzde 49.99 payı 25 milyon euroya sattı.

İNŞAAT-MOBİLYA-KİMYA VB.

Türkiye'nin en köklü markalarından olan Kelebek Mobilya'nın yüzde 67 hissesi, DOĞTAŞ MOBİLYA ile TURKVEN’in danışmanlığını yaptığı yatırımcılara ait Hollanda merkezli International Furniture B.V ortaklığına 34.8 milyon liraya satıldı.

Japon imalat şirketi NİTTO DENKO, Türk sanayi tipi yapışkan film üreticisi BENTO'yu 100 milyon dolara satın aldı.

Kazancı Ailesi'nin sahip olduğu granit sektörünün en büyüklerinden GRANİSER'in yüzde 75 hissesi 75 milyon dolar karşılığında İngiliz yatırım fonu BANCROFT PRİVATE EQUİTY LLP'ye satıldı.

PETKİM'deki yüzde 10,32'lik son kamu hissesi, 168 milyon 500 bin dolara SOCAR'a satıldı.

1957'de kurulan Türk hidrolik ve endüstriyel hortum imalatçısı POLİMER KAUÇUK, ABD’li enerji yönetimi devi EATON CORPORATİON'a satıldı.

Türkiye'nin önde gelen plastik boru üreticisi HAKAN PLASTİK'in çoğunluk hissesi, İsviçreli boru üreticisi GEORGE FİSHER şirketine satıldı.

Türkiye ısıtma sektörünün önde gelen kuruluşlarından 46 yıllık BAYMAK'ın yüzde 100'ü Hollandalı BDR THERMEA'nin oldu.

New York merkezli CAPİTAL PARTNERS, İDAŞ’a 30 milyon lira ile ortak oldu.

GÖRÜŞMESİ SÜREN FİRMALAR

FENİŞ HOLDİNG, Feniş Alüminyum hisselerinin satışı için yabancı bir fonla görüşmelere başladı.

Borsa İstanbul'a, dünya devi Nasdaq ortak oldu. Nasdaq OMX grubu ünlü Times meydanından duyurulan anlaşmanın nihai imza ise Eylül ayında atılacak. 3 Nisan'da kurulan Borsa İstanbul A.Ş.'nin sermayesi 423 milyon TL olarak açıklanmıştı.

Yabancı sermaye yatırımlarını her zaman desteklemişimdir. Yabancı yatırım, önce ülke içi üretim için daha sonrada, ortamın gelişimine göre ülke dışı (ihracat) içinde geldiğinde büyük yararlar sağlayacaktır. Ancak, kurulu bir düzeni satın alarak sağlanan sermaye girişi, ülkenin ilerleyen dönemlerde menfaatlerine de gelmeyebilir.

YORUM YAZ
TOPLAM 1 YORUM

Yorum yapmak için üye girişi yapmanız gerekmektedir. Yada Misafir Olarak Yorum Yapabilirsiniz.Üyeliğiniz varsa üye girişi yapabilirsiniz. Yeni üyelik için üyelik formunu kullanabilirsiniz.

  • Resul Tiryaki - Resul Tiryaki:12 Temmuz 2013, Cuma 03:08