ÖNE ÇIKANLAR :
İSTANBUL12°C
Çok Bulutlu

YAZARLAR

Ukrayna’nın geleceği kimin elinde şekillenecek?

Furkan Kaya

25 Şubat 2014 Salı 09:35
  • A
  • A

23 Aralık 2013 tarihinden kaleme aldığım “Batı’nın Rusya ile Ukrayna Satrancı” başlıklı

yazımda, Ukrayna’da alevlenen toplumsal olayların merkezinde Batı ile Rusya’nın bölge

üzerinde “bilek güreşi” mücadelesi olduğundan bahsetmiştim. Nitekim Rusya yanlısı

Yanukoviç’in koltuğundan düşürülmesiyle uzun süredir muhaliflerle iktidar arasındaki

mücadelenin galibi Moskova karşıtı gruplar oldu. Şimdi tüm gözler Mayıs ayında

gerçekleşecek erken seçimde. Her ne olursa olsun bundan sonra Ukrayna’da hiçbir şeyin

eskisi gibi olmayacağı aşikar.

Ukraynalılar Rus baskısından kurtulmak istiyor.

Hatırlanacağı üzere, Ukrayna’da iç buhranın fitili cumhurbaşkanı Yanukoviç’in AB ile

ekonomik işbirliği anlaşmasına imza atmamasıyla ateşlenmişti. Bunun sonucunda AB ile

entegre olmak isteyenler ile iktidar arasında yaklaşık yüz sivilin hayatını kaybettiği olaylar

başlamış oldu. Olaylar şiddetini giderek arttırırken Rusya’da daha önce aktarmış olduğu 3

milyar dolar krediden geriye kalan 15 milyar dolarlık kısmını vermeye söz verse de bu Kiev

meydanlarında tansiyonu düşürmeye yetmedi. Çünkü artık önemli sayıda Ukraynalı Rusya

güdümünde bir yönetim altında yaşamak istemiyordu.

Ukrayna ne anlam ifade ediyor?

Neticede fiilen de olsa Ukrayna Rusya taraftarları ve Batı yanlıları olarak ikiye bölünmüş

vaziyette. Zaten doğal olarak bu bölünme Rusya sınırına yakın doğu ila AB sınırına yakın

Batı bölgelerinde hissediliyor. Peki taraflar için Ukrayna ne anlam ifade ediyor?

Batı için Ukrayna’nın önemi ülkenin jeopolitik konumundan ötürü geliyor. Tarihte Rus

etkisinin uzun yıllar boyunca hissedildiği toprakların, Batı’nın Rusya’nın manevra kabiliyetini

sınırlama ve “kalp atışlarını” hissedebilmesi için önemli işlevsel özelliği var. Özellikle siyasi

etkiyle çevrelenen Rusya kilidinin anahtarı Ukrayna olacak.

Rusya için ise tarihsel bağlar Ukrayna’yı kendisine aidiyet duygusu hissettiren nedenlerden

başındadır. Ayrıca Rusya’nın en önemli dış politika enstrümanlarından biri olan “enerji”

kartının vazife göreceği yerlerinden başında Ukrayna geliyor. Moskova’nın Batı Avrupa’ya

enerji ihracında köprü vazifesi gören Ukrayna’nın Rusya yanlısı siyasi iktidara sahip olması

hem Rusya’yı maliyetli alternatif enerji güzergahlarından kurtaracak, hem de Batı’ya karşı

elini güçlü kılacak. Ukrayna’nın bir başka önemli özelliği ise Rusya’nın Kırım Özerk

Cumhuriyetinde yer alan Sivastopol limanında bulunan Rus donanmasının güvenliğidir.

Burada yer alan Rus üssü Rusya’nın imparatorluk stratejisinde yer alan Karadeniz’de

bulunma ve Akdeniz’de güç sahibi olmak, ulusal güvenliğini teminat altına alabilmesi için

hayati önem taşıyor.

Batı krizi kendisi için fırsata dönüştürüyor.

Dolayısıyla Ukrayna’da her ne kadar Batı’yı memnun edecek gelişmeler yaşanıyor olsa da,

Rusya’nın hiçbir şey yapmadan olayları tribünden izleyeceği beklenmemeli. Çünkü gerek

Gürcistan savaşında gerekse son dönemde Suriye’de yaşanan iç savaşta Rusya tavrını net

olarak bölge politikalarına zarar verildiği takdirde fiili harekâta geçeceğini söyleyerek belli

etti. Rusya’nın bu net tavrı Ukrayna üzerinde de geçerli olacak. Batı kanadı ise hem siyasi

hem de ekonomik darboğazda olan Ukrayna’yı avucunun içine alabilmek için IMF’nin para

fonundan yardım aktarmak isteyecek. Yani kriz çoktan fırsata dönüşmeye başladı. 

Ukrayna’nın geleceğini Rusya ve Batı belirleyecek.

Ukrayna’nın bölünmesi ne Batı ne de Rusya adına bir fayda sağlar. Çünkü bölünmenin

getireceği siyasi boşluk ve kaos ortamının maliyeti her iki taraf içinde yüksek olacak. Bu

sebeple ülkede öncelikle siyasi birliğin tüm grupları tatmin edecek uzlaşı platformu üzerinde

tesis edilmesi ve ardından ekonomik reformların hayata geçirilmesi gerekiyor. Daha öncede

belirttiğim gibi Rusya’nın “Avrasya Birliği” projesi halen geçerliliğini koruyor. Çünkü ünlü

Rus stratejist Alexander Dugin’in “Avrasyacılık” düşüncesinden hareketle Rusya Batı’nın

gücünü kırmak için bölgesel işbirliği ve yardımlaşma yolunu benimseyecek. Ukrayna’da bu

stratejinin kilit ülkelerinden biri.

Haftanın Sözü: “En çok nefret edilen kimse, kötülük yaparcasına iyilik yapan insandır.”

                                                                                                                                    Machiavelli 

YORUM YAZ
Henüz yorum yapılmamış.

Yorum yapmak için üye girişi yapmanız gerekmektedir. Yada Misafir Olarak Yorum Yapabilirsiniz.Üyeliğiniz varsa üye girişi yapabilirsiniz. Yeni üyelik için üyelik formunu kullanabilirsiniz.