ÖNE ÇIKANLAR :
İSTANBUL27°C
Parçalı Bulutlu
POLİTİKATÜMÜ
  • GÜNCELLEME: 18 Aralık 2012 Salı 15:52

EÜAŞ, devralacak


Elektrik Piyasası Kanunu Tasarısı'na göre EÜAŞ, DSİ bünyesindeki üretim tesislerini devralacak; TETAŞ da enerji alış ve satış anlaşmalarını yürütecek, enerji alış ve satış anlaşmaları ile ithalat ve ihracat anlaşmaları imzalayabilecek.
     Elektrik Piyasası Kanunu Tasarısı'na göre, üretim veya dağıtım faaliyetlerinde bulunan önlisans veya lisans sahibi özel hukuk tüzel kişilerinin, faaliyetleri için gerekli olan kişilerin özel mülkiyetindeki taşınmazlara ilişkin kamulaştırma talepleri EPDK tarafından değerlendirilecek. Uygun görmesi halinde EPDK tarafından kamulaştırma kararı verilecek ve bu karar, kamu yararı kararı yerine geçecek. Kamulaştırma bedelleriyle kamulaştırma işlemlerinin gerektirdiği diğer giderler, kamulaştırma talebinde bulunan önlisans veya lisans sahibi tüzel kişi tarafından ödenecek.
     Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişilerce yeni dağıtım tesisleriyle ilgili yapılan kamulaştırmaların gerektirdiği kamulaştırma bedelleriyle diğer giderler, tarifeler yoluyla geri ödenecek.
     TEİAŞ, sistem güvenilirliğinin korunmasını teminen ve yeterli kapasite olmaması nedeniyle oluşabilecek bölgesel sistem ihtiyaçlarını karşılamak üzere, yan hizmetler anlaşmaları kapsamında yeni üretim tesisi yaptırmak veya mevcut üretim tesislerinin kapasitelerini kiralamak amacıyla ihale yapabilecek.
     İhaleler çerçevesinde TEİAŞ tarafından ödenecek kapasite kiralama bedeli sistem işletim fiyatına yansıtılmak suretiyle, enerji bedeli ise kullanım amacına bağlı olarak dengeleme ve uzlaştırma yönetmeliği çerçevesinde piyasa katılımcıları tarafından veya ticari yan hizmetler anlaşmaları kapsamında sistem işletim fiyatına yansıtılmak suretiyle karşılanacak.
    
     -EÜAŞ, DSİ'deki üretim tesislerini devralacak-
    
     EÜAŞ; DSİ bünyesindeki üretim tesislerini devralacak. TEAŞ'tan devralınan ve özel hukuk hükümlerine tabi tüzel kişilere devri yapılmamış üretim tesislerini kendisi veya bağlı ortaklıklarıyla diğer kamu üretim şirketleri vasıtasıyla işletecek ya da gerektiğinde sistemden çıkaracak.
     EÜAŞ, işletme hakkı devri yoluyla özel hukuk hükümlerine tabi tüzel kişilere devri yapılmış veya yapılacak tesis ve işletmelerin ve bunlara yapılacak ilave, ikame ve idame yatırımlarının mülkiyetini muhafaza edecek. EÜAŞ mevcut ve devralacağı tesislere ilişkin her türlü iyileştirme, kapasite artışı, yenileme, ikame ve idame yatırımlarını yapacak.
     Bakanlığın uygun görüşü ile EÜAŞ, yeni yapılacak üretim tesisleri için özel hukuk hükümlerine tabi tüzel kişilerle ortaklıklar kurabilecek.
     Bakanlık ve Kurum, EÜAŞ'ın etkin bir üretim kompozisyonu oluşturmasını sağlamak ve üretimden kaynaklanan bir mali yük ortaya çıkmamasını teminen, enerji piyasasında faaliyet gösteren diğer kamu iktisadi teşebbüslerinin mali yapılarını olumsuz etkilemeyecek şekilde, Kalkınma Bakanlığı'nın ve Hazine Müsteşarlığı'nın da görüşlerini almak suretiyle her türlü önlemi almada yetkili ve yükümlü olacak.
    
     -TETAŞ'ın hak ve yükümlülükleri-
    
     TETAŞ, mevcut sözleşmeler kapsamında imzalanmış enerji alış ve satış anlaşmalarını yürütecek, mevcut imtiyaz ve uygulama sözleşmeleri kapsamında enerji alış ve satış anlaşmaları ile hükümetler arası anlaşmalar kapsamında elektrik enerjisi ithalat veya ihracat anlaşmaları imzalayabilecek.
     Elektrik enerjisi ve kapasitesi alım ve satımına ilişkin ikili anlaşmalar yapacak ve yürütecek olan, organize toptan elektrik piyasalarında faaliyette bulunabilecek olan TETAŞ, toptan satış tarifesinden elektrik enerjisi satacak.
     TETAŞ'ın, tarifesi düzenlemeye tabi olmayan tüketiciler için dağıtım şirketlerine elektrik enerjisi satışına ilişkin fiyat, hüküm ve şartlar taraflar arasında serbestçe belirlenecek. Kurul tarafından son kaynak tedarikçisi olarak yetkilendirilen tedarikçiler, son kaynak tedarikçisi kapsamındaki müşteriler için temin ettiği elektrik enerjisinin en az yarısını TETAŞ'tan temin edecek.
    
     -Fiyat eşitleme 2015'e kadar devam-
    
     Düzenlemeye tabi tarifeler üzerinden elektrik enerjisi satın alan tüketicileri, dağıtım bölgeleri arası fiyat farklılıklarından kısmen veya tamamen koruyacak şekilde tesis edilmiş ve uygulamaya ilişkin hususları, EPDK tarafından hazırlanan tebliğle düzenlenmiş fiyat eşitleme mekanizması 31 Aralık 2015 tarihine kadar uygulanacak. Tüm kamu ve özel dağıtım şirketleriyle tedarik şirketleri fiyat eşitleme mekanizması içerisinde yer alacak.
     Ulusal tarifede 2015 sonuna kadar çapraz sübvansiyon uygulanacak. Ulusal tarife EPDK'ca hazırlanacak ve kurul onayıyla yürürlüğe girecek. Sürenin uzatılmasına Bakanlar Kurulu yetkili olacak.
     Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile yap-işlet-devret sözleşmesi yapan, ancak işletmeye girmeden sözleşmelerini sonlandırmış veya sonlandıracak şirketlerin, düzenleme kapsamında lisans alarak faaliyetlerini sürdürmelerini teminen sözleşme kapsamında yap-işlet-devret tesislerinin kurulması için lehlerine irtifak hakkı tesis edilen Hazine taşınmazları, üzerindeki tesislerin değeri dikkate alınmaksızın rayiç bedeli üzerinden Maliye Bakanlığı'nca bu şirketlere doğrudan satılabilecek.
     Elektrik dağıtım ve üretim şirketlerinin özelleştirilmesi çalışmaları kapsamında 31 Aralık 2023'e kadar yapılacak devir, birleşme, bölünme, kısmi bölünme işlemleriyle ilgili ortaya çıkan kazançlar, kurumlar vergisinden muaf olacak. Zarar oluşması halinde bu zarar kurum kazancının tespitinde dikkate alınmayacak.
     Bu düzenleme kapsamında yapılacak teslim ve hizmetler, KDV'den de muaf olacak. Söz konusu teslim ve hizmet ifalarıyla ilgili olarak yüklenilen vergiler, vergiye tabi işlemler nedeniyle hesaplanan KDV'Den indirilecek. İndirim yoluyla giderilemeyen KDV iade edilmeyecek.
     Bu düzenleme kapsamına giren işlemlerde Türk Ticaret Kanunu'nun ilgili hükümleri uygulanmayacak.
    
     -Üretim tesislerine teşvik-
    
     Tasarı, kısa dönemde gerekli arz kapasitesinin yeterli yedekle oluşturulması amacıyla 31 Aralık 2015 tarihine kadar ilk defa işletmeye girecek üretim lisansı sahibi tüzel kişilere teşvik sağlanmasını da öngörüyor.
     Buna göre, üretim tesislerinin, işletmeye giriş tarihlerinden itibaren beş yıl süreyle iletim sistemi sistem kullanım bedellerinden yüzde 50 indirim yapılacak.
     Üretim tesislerinin yatırım döneminde, üretim tesisleriyle ilgili yapılan işlemler ve düzenlenen kağıtlar damga vergisi ve harçtan müstesna tutulacak.
     Elektrik üretim şirketleriyle mülga Elektrik Enerjisi Fonu arasında imzalanan Fon Anlaşmaları gereğince, fon tarafından sağlanan ve sağlanacak olan ve şirketlerin satış tarifelerine yansıtılmak suretiyle, şirketlere ilave kaynak sağlanarak Fona geri ödenmesi öngörülen kredilerin geri ödenmesinde faiz uygulanmayacak.
    
     -Genel aydınlatma giderleri-
    
     Genel aydınlatma kapsamında aydınlatılan yerlerde gerçekleşen aydınlatma giderlerinin yüzde 80'i bakanlık bütçesine konulacak ödenekten, geriye kalan yüzde 20'lik kısmı belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde ilgili belediyenin genel bütçe vergi gelirleri payından, bu sınırlar dışındaysa ilgili il özel idaresi payından kesinti yapılmak üzere 2015 sonuna kadar karşılanacak.
     Güvenlik amacıyla yapılan sınır aydınlatmalarına ait tüketim ve yatırım giderleri İçişleri Bakanlığı bütçesine konulacak ödenekten, toplumun ibadetine açılmış ve ücretsiz girilen ibadethanelere ilişkin aydınlatma giderleri ise Diyanet İşleri Başkanlığı bütçesine konulacak ödenekten karşılanacak.
     TEDAŞ, belirli dönemler itibarıyla dağıtım şirketleri tarafından gönderilen faturalardaki tüketim miktarı ve bedellerinin gerçek durumu gösterip göstermediğine ilişkin gerekli denetimleri yapacak.
    
     -Otoprodüktör lisansı üretim lisansına dönüştürülecek-
    
     Otoprodüktör lisansı sahibi tüzel kişilere, mevcut lisanslarındaki hakları korunarak 31 Aralık 2012 tarihine kadar resen ve lisans alma bedeli alınmaksızın üretim lisansı verilecek. Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra Kuruma otoprodüktör lisansı başvurusunda bulunulamayacak. Başvurular üretim lisansı kapsamında değerlendirilecek.
     Düzenlemenin yürürlüğe gireceği tarihten önce özelleştirilen kuruluşlar tarafından işletilen tesisler için verilen otoprodüktör lisansları üretim lisansına dönüştürülecek. Satış/işletme hakkı devir sözleşmelerinde belirlenen hususlar üretim lisansına dercedilecek.
     Lisans sahipleri, bir takvim yılı içinde elektrik enerjisi üretim miktarının en fazla yüzde 20'sini piyasada satabilecek. Bakanlık arz güvenliği bakımından bu miktarı artırabilecek.
     Kamu üretim şirketleri, özelleştirilseler de 2018 sonuna kadar çevre mevzuatına uyumlu hale gelecek ve gerekli izinleri tamamlayacak.
     Bu süre zarfında ve önceki dönemlere ilişkin olarak bu gerekçeyle, EÜAŞ veya bağlı ortaklık, iştirak, işletme ve işletme birimleri ile varlıklarında ve 4046 sayılı Kanun kapsamında oluşturulacak kamu üretim şirketlerinde, bunların özelleştirilmeleri halinde de geçerli olmak üzere, elektrik üretim faaliyeti durdurulamayacak, idari para cezası uygulanmayacak.
    
     -Kamu yararıyla yeniden lisans verilmesi-
    
     Düzenlemenin yürürlüğe girmesinden önce geçerli bir üretim lisansına dayalı olarak santral inşaatına başlayan, ancak lisansı herhangi bir sebeple iptal edilmiş veya durdurulmuş olan lisans sahiplerine; bakanlıkça üretim tesisi yatırımının geri dönülemez bir noktaya geldiğinin tespit edilmesi ve kamu yararı görülmesi şartıyla, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde başvurulması halinde EPDK tarafından lisans verilecek.
     Üretim faaliyeti için alınması gerekli diğer ruhsat, izin gibi işlemler, lisans alma tarihinden itibaren iki yıl içerisinde tamamlanıncaya kadar başvuru sahipleri faaliyetlerine devam edecek. Bu süre içerisinde gerekli izinleri alamayanların faaliyetleri, bu izinler tamamlanıncaya kadar durdurulacak.
 

KAYNAK:
AA
ETİKETLER:
ÖNCEKİ HABER

SONRAKİ HABER