ÖNE ÇIKANLAR :
İSTANBUL13°C
Çok Bulutlu
EKONOMİTÜMÜ
  • GÜNCELLEME: 26 Ekim 2014 Pazar 11:27

TZOB: Patatesteki pazarlama sorunu hem üreticiyi hem de tüketiciyi mağdur ediyor

Pazarlama sorunu herkesi mağdur ediyor

TZOB Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, patates üretiminde meydana gelen dalgalanma ve pazarlama sorunlarının, üretici ve tüketicileri derinden etkilediğini bildirdi.


Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, patates üretiminde meydana gelen dalgalanma ve pazarlama sorunlarının, üretici ve tüketicileri derinden etkilediğini bildirdi.

Bayraktar, pazarlama sorunlarının yaşandığı dönemde düşük fiyat nedeniyle üreticilerin mağdur olduğunu, arzın daraldığı dönemde ise yüksek fiyat sebebiyle tüketicilerin mağdur duruma düştüğüne dikkati çekti.

Patates hasadının devam ettiğini bildiren Şemsi Bayraktar, patatesin, tahıllardan sonra insan beslenmesinde önemli bir paya sahip olduğunu vurguladı. Bayraktar, şunları kaydetti: “Ucuzluğu, birim alandan fazla verim sağlanması, besin değerinin yüksek oluşu, sindirim kolaylığı, endüstride farklı şekillerde kullanılması ve her çeşit iklimde yetişmesi nedeniyle patates bugün hemen hemen bütün dünya milletleri tarafından yetiştirilmekte ve tüketilmektedir. Dünyada üretilen patatesin yaklaşık yarısı taze olarak tüketilmekte, geri kalanı ise işlenmiş gıda ürünü, hayvan yemi, endüstriyel nişasta ve tohumluk olarak kullanılmaktadır. Taze tüketim daha çok fırında pişirme, haşlama, kızartma şeklinde olurken, işlenmiş gıda dondurulmuş parmak patates ve cips şeklindedir. Patates nişastası ise ilaç, tekstil ve kağıt endüstrilerinde yapışkan, tutkal şekillerinde kullanılmaktadır. Patates kabuğu ve işlendikten sonra kalan diğer değersiz atıklar ise nişasta yönünden zengin olduklarından sıvılaştırılabilmekte ve yakıt olarak kullanılan etanol yapılmak üzere mayalanabilmektedir.

Birleşmiş Milletler Tarım ve Gıda Örgütü (FAO) tarafından da taşıdığı ekonomik önem, besin değeri, dünyadaki açlığın ve kırsal yoksulluğun azaltılmasına sağladığı katkı dolayısıyla patates, ‘gizli hazine’ olarak tanımlanmıştır. Dünya nüfusunun giderek arttığı dikkate alındığında, doğal kaynakların korunarak, bugünkü ve gelecek kuşakların gıda güvencesinin sağlanmasında patates önemli bir ürün olarak karşımıza çıkmaktadır.”

ÜRETİM ALANLARINDA DARALMA

TZOB Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre 2000 yılında 2 milyon 50 bin dekar alanda, 5 milyon 370 bin ton patates üretildiğini, patates siğili hastalığının 2004-2005 yıllarında yaygınlaşmasıyla uygulanan karantina tedbirleri sonucunda ekim alanlarındaki daralmaya bağlı olarak üretim miktarının da düştüğünü belirtti.

Bayraktar, şu bilgileri verdi: “2005 yılında 1 milyon 528 bin dekar alandan 4 milyon 60 bin ton ürün elde edilmiştir. 2000 yılı ile karantina tedbirlerinin uygulandığı 2005 yıllarını kıyasladığımızda, ülkemizin patates ekim alanları yüzde 25 daralmıştır. Üretimin yoğun yapıldığı Nevşehir ve Niğde gibi illerden diğer illere yayılmasıyla patates ekim alanının 2012 yılında yeniden 1 milyon 720 bin dekar alana yükseldiğini, üretimin de 4 milyon 795 bin tonu geçtiğini görüyoruz. Ancak 2012 yılında üretim bu kadar artınca, yurt içinde ve ihracatta yaşanan pazarlama sorunlarıyla birlikte iç piyasada patates fiyatları kilogramda 15 kuruşa kadar geriledi. Üreticilerimizin ürünü tarlada veya depoda kaldı. Zarar eden üreticilerimizin ekimden vazgeçmesi sonucunda 2013 yılında bir önceki yıla göre ekim alanları yüzde 27 dolaylarında daraldı 1 milyon 250 bin dekara indi. Üretim de 3 milyon 948 bin tonla uzun yıllar sonra ilk kez 4 milyon tonun altına geriledi.
Son yıllarda ekim alanları azalmakla birlikte verimdeki artış nedeniyle üretim, 4-4,8 milyon ton arasında değişiyor. Planlı ve sürdürülebilir bir üretimin gerçekleşmesi üreticilerin en büyük beklentisi. Türkiye’de hemen hemen her ilde patates üretimi yapılıyor. Üretim yoğun olarak sırasıyla Niğde, İzmir, Konya, Afyonkarahisar, Kayseri, Bolu, Adana ve Nevşehir illerinde gerçekleştiriliyor. Bu illeri sırasıyla Aksaray, Bitlis, Sivas, Erzurum ve Eskişehir takip ediyor. Toplam patates üretiminin yüzde 81,7’sini bu iller gerçekleştiriyor.”

ÖRGÜTLENME ŞART

Üreticilerin tam olarak örgütlenememesi nedeniyle pazarlık güçleri bulunmadığını belirten Bayraktar, “Örgütlenme şart. Sorunun çözümüne yönelik olarak üreticilerin örgütlenmesi ve örgütlenme bilincinin oluşması eğitim ve yayım faaliyetlerine daha fazla ağırlık vermekle mümkündür. Bunun yanı sıra, Tarımsal Üretici Birlikleri’ne gerekli kaynak aktarılarak finansman bakımından güçlendirilmelidir. Birlikler bu şekilde fonksiyonel hale getirilerek bir müdahale kurumu gibi çalışmaları sağlanmalıdır.” dedi.

YAPILMASI GEREKENLER

TZOB Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, patates üreticilerinin beklentilerini şöyle sıraladı: "Patates siğili hastalığından dolayı karantina uygulanan alanlarda alternatif ürün yetiştiren üreticilere 2010 yılından itibaren üç yılda bir olmak üzere dekar başına 110 lira ödeme yapılmaktadır. Hastalık nedeniyle üretim desenini değiştirmek zorunda kalan üreticilerimize yapılan ödeme miktarı artırılmalıdır. Nevşehir ilimizde üreticilerimizin karşı karşıya kaldığı en büyük sıkıntılardan biri de sulamada kullanılan elektriktir. Elektrik birim fiyatın düşürülmesi bakımından; elektrikte uygulanmakta olan yüzde 18 KDV, tarımda kullanılan elektrikte yüzde 1’e indirilmeli, pay ve fonlar kaldırılmalıdır. Üreticilerimizin elektrik borçları nedeniyle zor durumda kalmaları neticesinde 6552 sayılı Kanun ile TEDAŞ’a ait olan elektrik borçlarının yapılandırılmıştır. Ancak, kanunda özelleştirilen elektrik dağıtım şirketlerine ait olan borçların yapılandırılması ihtiyari bir karar olarak yer almıştır. Kanundan beklenen faydanın sağlanması bakımından özel dağıtım şirketlerine ait olan elektrik borçlarının yapılandırılması da sağlanmalıdır. Üreticilerimizin verimli bir şekilde üretim yapabilmeleri bakımından ucuz girdi kullanımı sağlanmalı, bu amaçla girdilerdeki vergi oranları indirilmelidir."

KAYNAK:
CİHAN
ETİKETLER:
ÖNCEKİ HABER

İcra öncesi yazılı uyarı

SONRAKİ HABER

Eksik maaş yatıran şirket yandı